Ürün ve masraflar açıkça paylaşılmalı
Tarım arazisini kiralarken veya ortakçılıkla işlerken, yalnızca kimin ekim yapacağını belirlemek yeterli değildir. Kira bedeli ya da ürün payı, tohum, gübre, sulama ve bakım giderlerini kimin karşılayacağı açıkça kararlaştırılmalıdır. Arazinin yanında ağaçlar, tesisler veya ekipman veriliyorsa bunların durumu da kayda geçirilmelidir.
Örneğin üzüm bağını ürünün belirli bir payı karşılığında işliyorsanız, hasadın tartımı, satış fiyatı ve firelerin nasıl paylaşılacağı anlaşılır olmalıdır. 'Yarı yarıya' denilmesi, bütün masrafların da yarı yarıya ödeneceğini her durumda göstermez. İlişkinin ürün kirası mı, ortaklık mı olduğu; tarafların katkılarına, yönetimine ve zarar paylaşımına göre belirlenir.
Ürün kirasında süreler farklıdır
Ürün kirasında belirli süreli sözleşme sürenin sonunda biter; tarafların örtülü sürdürmesi hâlinde aksi kararlaştırılmadıkça birer yıl yenilenir. Belirsiz süreli sözleşmede sözleşme veya yerel âdet farklı bir bildirim süresi belirlememişse en az altı aylık fesih bildirimi gerekir. Tarımsal taşınmazlarda fesih dönemi de anlaşmaya ve yerel bahar veya güz âdetine bağlıdır.
Vadesi gelen ürün kirası bedeli veya yan gider ödenmezse, fesih için yazılı bildirimin kiracıya ulaşmasıyla en az altmış günlük ödeme süresi tanınır. Bu süre konut kiralarındaki otuz günlük süreyle karıştırılmamalıdır; sırf arazi tarla olduğu için her sözleşme ürün kirası sayılmaz.
Üretim riski ve başvuru
Olağanüstü felaket veya doğal olay arazinin olağan verimini önemli ölçüde azaltırsa ürün kirasında bedel indirimi istenebilir. Her düşük hasat otomatik indirim sağlamaz. Kiralanan taşınmaza ilişkin kira uyuşmazlıklarında dava öncesi arabuluculuk gerekir; ilamsız icrayla tahliye istisnası ayrıca vardır.
