İş teklifi ile çalışmaya başlama yetkisi farklıdır
Türkiye’de yabancıların çalışması kural olarak çalışma iznine veya izin muafiyetine bağlıdır. İkamet izni tek başına çalışma hakkı sağlamaz. Örneğin bir restoranla iş sözleşmesi imzalanması, gerekli izin alınmadan işe başlanabileceği anlamına gelmez. İzinsiz çalışma, yabancı ve işveren için idari yaptırıma yol açabilir.
Başvuruda yapılacak iş, işveren, ücret ve yabancının mevcut statüsü doğru gösterilmelidir. İzin belgesinin süresi ve kapsamı kontrol edilmelidir; belirli bir işverene bağlı izin, başka bir işyerinde serbestçe çalışma hakkı vermez. Başvuru yapmak da iznin verildiği anlamına gelmez.
Koruma statülerinde kurallar değişir
Mülteci veya ikincil koruma statüsü sahibinin kimlik belgesi çalışma izni yerine de geçer; yabancılara kapalı meslekler gibi kanuni sınırlamalar saklıdır. Uluslararası koruma başvuru sahibi ve şartlı mülteci ise koruma başvurusundan altı ay sonra çalışma iznine başvurabilir. Geçici koruma kimliği tek başına çalışma izni değildir.
Uluslararası koruma başvuru sahiplerine, şartlı mültecilere ve geçici koruma kapsamındakilere verilen çalışma izinleri ikamet izni yerine geçmez. Bu kişiler için çalışma izninin yanında koruma belgelerinin geçerliliği ve statüye bağlı yükümlülükler de gözetilmelidir.
Otuz günlük itiraz ve dava takvimi
Çalışma izni talebinin reddi veya iznin iptali gibi kararlara, tebliğden itibaren 30 gün içinde Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığına itiraz edilebilir. Gerekçeli karar, tebliğ belgesi ve ret nedenini karşılayan belgeler saklanmalıdır.
İptal davasında genel süre, yazılı tebliği izleyen günden itibaren 60 gündür ve görevli yer idare mahkemesidir. İYUK m.11 koşullarına uygun olarak dava süresi içinde yapılan Bakanlık itirazı bu süreyi durdurur. İtirazın açık reddinin tebliğini izleyen günden veya başvurudan itibaren 30 günlük cevapsızlık süresinin bitiminden sonra kalan dava süresi işlemeye devam eder; yeniden 60 gün başlamaz. Süre hesabında itirazdan önce geçen günler de sayılır. İtiraz veya dava, tek başına çalışmaya başlama yetkisi vermez.
