Hisseli taşınmazda pay satılmışsa
Paylı mülkiyetteki taşınmazın bir payı üçüncü kişiye satıldığında, diğer paydaşların yasal önalım hakkı doğabilir. Bu hak, alıcıya karşı dava açılarak kullanılır. Örneğin kardeşiniz ortak tarladaki payını aile dışından birine satarsa, koşulları varsa satılan payın sizin adınıza geçirilmesini isteyebilirsiniz.
Bağış her durumda satış sayılmaz; başka bir paydaşa yapılan satışta da aynı hak doğmaz. Cebrî artırma satışları ve güncel düzenleme kapsamındaki 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu satışları önalımın dışındadır. Paydaşların benimsediği fiilî paylaşım gibi durumlar da hakkın kullanılmasını etkileyebilir.
Satış tarihine göre üst süre değişir
25 Aralık 2025 ve sonrasında yapılan satışlarda, noter bildiriminin hak sahibine ulaştığı tarihten itibaren üç ay ve her hâlde satıştan itibaren bir yıl içinde dava açılmalıdır. Noter bildirimi yapılmaması bir yıllık üst sınırı kaldırmaz. Bu tarihten önceki satışlara eski hükümler uygulanır: noter bildiriminden üç ay, her hâlde satıştan iki yıl.
Satışı komşudan duymanız, noter bildiriminin başlatacağı üç aylık süreyle aynı değildir. Ancak satış tarihinden başlayan üst süre için noter bildirimi beklemek hak kaybına yol açabilir.
Ödenecek bedel tapudaki tutarla sınırlı değildir
Güncel kurala göre hâkim payın rayiç bedelini belirler. Bu bedel ve alıcıya düşen tapu giderleri, hâkimin verdiği kesin süre içinde belirlenen yere nakden yatırılmalıdır. Süreye uyulmazsa payın adınıza tesciline karar verilemez. Rayiç bedel düzenlemesi, 25 Aralık 2025'ten önce açılmış davalara da uygulanır. Tapuda düşük bedel gösterilmiş olması, önalımı mutlaka o tutarla kullanacağınız anlamına gelmez.
