Hangi zararlar için tazminat istenebilir?
Bir trafik kazasında yaralanmak, hatalı tıbbi müdahaleyle zarar görmek veya kişilik hakkına saldırıyla karşılaşmak farklı tazminat taleplerine yol açabilir. Maddi tazminat, malvarlığındaki kaybı ve kazanç kaybını karşılamaya yönelir. Manevi tazminat ise kanundaki koşullarla, bedensel veya kişilik hakkı ihlalinin kişide doğurduğu etkiler için istenebilir.
Örneğin kazadan sonra çalışamayan kişinin gelir kaybı ile aracındaki onarım gideri ayrı zarar kalemleridir. Ölüm halinde desteğini kaybeden kişilerin talebi de miras paylaşımından farklıdır. Zararın hangi olaydan kaynaklandığı, kimlerin sorumlu olduğu ve hangi belgelerle gösterilebildiği açıklanmalıdır. Kusur, sigorta teminatı ve daha önce yapılan ödemeler talebin kapsamını değiştirebilir.
Başvuru yolu ve süre
Haksız fiil tazminatında genel zamanaşımı, zarar ile tazminat yükümlüsünün öğrenilmesinden itibaren iki yıl ve her halde fiilin işlendiği tarihten itibaren on yıldır. Fiil aynı zamanda suç oluşturuyor ve ceza kanunu daha uzun zamanaşımı öngörüyorsa bu uzun süre uygulanabilir. Sözleşmeden doğan zararlar ve kamu kurumlarına yöneltilen talepler farklı kurallara tabi olabilir; bu genel süre her tazminat davasına uygulanmaz.
Zorunlu trafik sigortacısına yönelen taleplerde dava veya tahkim öncesi yazılı başvuru gerekir. Konusu para olan ticari tazminat davalarında ayrıca dava öncesi arabuluculuk zorunludur. Tıbbi müdahale veya tüketici işlemi gibi başka ilişkilere dayanan taleplerde ise ilgili başvuru koşulları izlenir. Sağlık kayıtları, gider belgeleri, gelir bilgileri ve olay kayıtlarını korumak, talebin somutlaştırılmasını sağlar.