Kimler işe iade isteyebilir?

İşe iade, iş güvencesi kapsamındaki işçinin işveren tarafından geçerli bir neden olmadan işten çıkarılmasına karşı başvurabileceği yoldur. Kural olarak belirsiz süreli sözleşme, en az altı aylık kıdem ve otuz veya daha fazla işçi koşulu aranır. Aynı işverenin aynı işkolundaki işyerleri, işçi sayısında birlikte dikkate alınır. Yer altı işlerinde çalışan işçilerde altı aylık kıdem koşulu aranmaz.

İşletmenin bütününü yöneten işveren vekilleri ve yardımcıları ile işyerinin bütününü yönetip aynı zamanda işe alma ve işten çıkarma yetkisi bulunan işveren vekilleri bu korumanın dışındadır. Yalnızca kişinin unvanına bakmak yeterli değildir; fiilen kullandığı yetkiler belirleyicidir.

Örneğin iki yıldır çalışan bir satış personelinin, somut bir açıklama yapılmadan “performans düşüklüğü” gerekçesiyle çıkarılması işe iade uyuşmazlığı doğurabilir. İşveren, geçerli fesih nedenini ispatlamalıdır. Davranış veya verime dayalı fesihte işçinin savunmasının alınması da gerekir; kanunun haklı fesih istisnası saklıdır.

Üç ayrı başvuru süresi

  • Fesih bildiriminin tebliğinden itibaren bir ay içinde işe iade talebiyle arabulucuya başvurulur.
  • Anlaşma olmazsa son tutanağın düzenlendiği tarihten itibaren iki hafta içinde iş mahkemesinde dava açılır.
  • İşe iade kararı kesinleşirse kesinleşmiş kararın tebliğinden itibaren on iş günü içinde işe başlamak için işverene başvurulur.

Bu süreler birbirinin yerine geçmez. İşçinin süresinde başvurusu üzerine işverenin işe başlatma süresi bir aydır. İşe başlatılmazsa mahkemenin belirlediği dört ila sekiz aylık ücret tutarında tazminat ve kararın kesinleşmesine kadar çalıştırılmadığı dönem için en çok dört aylık ücret ve diğer haklar gündeme gelir.

Bu konudaki hukuk notları

İş Hukuku alanındaki diğer konular

Resmî kaynaklar